Stinkwantsen in huis in de herfst: schildwants of bedwants?
De bruine wantsen die in de herfst via de ramen binnenkomen, zijn schildwantsen, zoals de bruingemarmerde of de grauwe schildwants. Ze zoeken een droge plek om te overwinteren, bijten of steken de mens niet en nestelen zich niet in het bed. Plet ze niet, vanwege de geur: zet ze buiten.
Gepubliceerd op 26 oktober 2026 · door Ilias, uitgever van de site
In oktober vinden veel Brusselaars wantsen op een ruit, een gordijn of het plafond, en ze vragen zich af of het bedwantsen zijn. Bijna altijd is het antwoord nee: het zijn schildwantsen uit tuinen en bomen, die een plek zoeken om de winter door te komen. Zo herkent u ze en zo pakt u het aan.
Welke wantsen komen in de herfst in huis?
Vooral twee bruingrijze soorten die sterk op elkaar lijken. De grauwe schildwants is een inheemse soort. De bruingemarmerde schildwants, ook Aziatische stinkwants genoemd, is een invasieve soort uit Oost-Azië die in België opdook in 2011, aldus de site Hexapoda van de Universiteit van Luik. Volgens Natuurpunt zijn ze voor de meeste mensen nauwelijks uit elkaar te houden (VRT NWS).
Voor een bewoner doet de precieze soort er weinig toe: al deze schildwantsen pakt u op dezelfde manier aan, en geen enkele is een bedwants.
Waarom komen ze bij mij binnen?
Om droog te overwinteren. Het INRAE, het Franse openbare onderzoeksinstituut voor landbouw, legt uit dat volwassen bruingemarmerde schildwantsen overwinteren op droge plekken (boomschors, spleten in gebouwen, zelfs binnenshuis) en dat er in de herfst soms echte invasies zijn. Ze komen binnen via kieren en spleten rond ramen, deuren en daken. In de lente trekken ze weer naar buiten om te eten.
Zijn ze gevaarlijk?
Nee. Volgens het INRAE hebben deze invasies geen invloed op de gezondheid van mens of dier, en Natuurpunt bevestigt dat ze niet bijten of steken. Schildwantsen drinken geen bloed: ze prikken in fruit, groenten en tuinplanten. Het enige echte ongemak in huis is hun geur, die ze afscheiden als ze zich bedreigd voelen of geplet worden.
Hoe onderscheidt u ze van een bedwants?
Aan de plek waar u ze vindt, hun grootte en hun sporen:
Waar u ze ziet: een schildwants zit op ruiten, gordijnen, plafonds en muren bij openingen, vaak overdag. Een bedwants verstopt zich in de naden van de matras, de bedbodem en het hoofdeinde, en komt vooral 's nachts tevoorschijn.
Grootte en vorm: een schildwants is duidelijk groter, schildvormig, en kan vliegen. Een bedwants is klein, plat en ovaal zoals een appelpit, zonder vleugels.
Beten: een schildwants bijt of steekt de mens niet. Een bedwants drinkt bloed en laat beten na, vaak op een rij of in groepjes bij het wakker worden.
Sporen in het bed: geen bij een schildwants. Bij een bedwants: kleine zwarte puntjes in de naden, bloedvlekjes op de lakens en lege vervellingshuidjes.
Voor een beestje op het laken overloopt onze gids beestjes in bed: welk insect is het? de andere verdachten.
Wat doet u als u ze in huis vindt?
Plet ze niet: de geur blijft aan handen en textiel hangen. Vang ze met een glas en een stukje karton, of laat ze op een blad papier lopen, en zet ze buiten; zijn het er veel, dan voorkomt de stofzuiger dat u ze aanraakt. Houd ramen en deuren zoveel mogelijk dicht en dicht de kieren waarlangs ze binnenkomen, zoals Natuurpunt aanraadt.
Insecticide is geen oplossing: het doodt alleen de wantsen die al binnen zijn en houdt nieuwe niet tegen. Ze planten zich niet voort in huis en vertrekken in de lente.
En als het toch bedwantsen zijn?
Kleine, platte, roodbruine beestjes in de matras, zwarte puntjes in de naden of beten bij het wakker worden wijzen op iets anders. Onze gids om bedwantsenbeten te herkennen helpt u verder. Bij twijfel bevestigt of weerlegt een inspectie om bedwantsen op te sporen hun aanwezigheid voordat er iets behandeld wordt.